De nek en de kop: het karakter van de gitaar krijgt vorm
Na de bouw van de klankkast is het tijd voor het onderdeel dat de gitaar écht haar persoonlijkheid geeft: de hals. Voor dit cruciale onderdeel hoefde ik niet ver te zoeken. In mijn werkplaats lag nog een prachtig stuk mahoniehout. Stabiel, warm van kleur en perfect van kwaliteit.
Een persoonlijke touch: de asymmetrische kop De vorm van de headstock is het visitekaartje van elke bouwer. Ik koos voor een strak, asymmetrisch ontwerp. Dit geeft de kop een moderne, dynamische look die perfect past bij mijn stijl als maker. Het maakt de gitaar direct herkenbaar.
Onzichtbare spierballen: de truss rod Voordat de hals definitief in vorm wordt gebracht, krijgt hij aan de binnenzijde stalen versterking. Over de lengte van de hals frees ik een strakke sleuf voor de truss rod (de halspen). Deze stalen pen wordt straks afgedekt door te toets en is onmisbaar. Zodra er stalen snaren op de gitaar komen, trekken die met tientallen kilo’s aan de nek. Met de truss rod kun je de kromming van de hals tot op de millimeter nauwkeurig afstellen en tegendruk bieden, zodat de hals niet hol trekt.
Het grote passen: precisiewerk op de millimeter Nu volgt een spannende stap: het passend maken van de hals en de hiel op de klankkast. De hals moet immers kaarsrecht en onder exact de juiste hoek op de body komen te staan.
Hier komt het aan op oeroud ambacht: schaven, schuren, passen en meten. Fracties van millimeters maken hier het verschil. Iets te veel hout weghalen aan één kant van de hiel, en de hals staat scheef. Met een vlijmscherpe beitel en engelengeduld corrigeer ik de hiel tot de aansluiting volmaakt is.
Bolt on neck-verbinding In plaats van de hals traditioneel vast te zeten met een zwaluwstaart, wordt bij steelstring gitaren een constructie met draadeind en moeren gebruikt. In het halsblok in de klankkast zitten boorgaten. Hierin trek ik de hiel van de hals vast tegen de kast.
Het grote voordeel? De gitaar blijft demontabel. Mocht de gitaar een correctie van de halshoek nodig hebben (een neck reset), dan hoeft er geen stoom en lijm aan te pas te komen. De hals is eenvoudig te demonteren, bij te stellen en weer vast te zetten. De definitieve vormgeving en afwerking van de hals en kop doen we later.
Het moment van verbinding Wanneer de bouten zijn aangedraaid en de passing klopt, voelt het alsof de gitaar haar definitieve vorm inneemt. De strakke, asymmetrische lijn van de kop sluit prachtig aan op het geheel, en het warme mahoniehout past fantastisch bij de body.
Meubelmakers-detail: In de klassieke meubelmakerij verlijm je verbindingen het liefst onlosmakelijk met elkaar. Vast is vast. Maar als meubelmaker weet ik ook hoe fijn het is als een meubel ‘onderhoudsvriendelijk’ is ontworpen. Door te kiezen voor een geboute hielverbinding combineer ik de robuustheid van een meubelverbinding met de flexibiliteit die een akoestisch instrument nodig heeft. Een knipoog naar de moderne bouwtechnieken, waarbij demontabel bouwen de toekomst is!
