De kers op de taart: toets, kopplaat en de hals in vorm
Nu de hiel perfect aansluit op de klankkast, is het tijd voor de afwerking van de hals en de headstock. Dit is de fase waarin de gitaar niet alleen visueel tot leven komt, maar ook waarin het speelcomfort wordt bepaald.
De ebbenhouten toets: stippen en frets
Voor het fretboard gebruik ik diepzwart, massief ebbenhout. Dit hout is extreem hard en slijtvast — precies wat je wilt onder je vingers.
- Frets inzagen: met een mensuur lineaal geef ik de posities van de frets nauwkeurig aan. En dan zagen maar, tot zeker 3mm diep! Doordat het hout zo hard is en warm wordt door de wrijving, loopt het zaagje regelmatig vast. Een behoorlijke klus.
-
Parelmoeren dots: Nadat de toets de juiste radius (16″ lichte bolling in de breedte) heeft gekregen, boor ik gaatjes waarin de klassieke parelmoeren inlegstippen (dot inlays) komen. Het parelmoer steekt prachtig af tegen het diepe zwart van het ebben.
- De toets vastlijmen op de hals. Alweer een nauwkeurig werkje omdat het midden van de toets moet uitlijnen met het midden van hals en kast. Èn ik moet er op letten dat de 14e fret op de body komt.
-
Frets persen: nu worden de roestvrijstalen frets er nauwkeurig ingeperst en aan de zijkanten glad afgewerkt. Geen scherpe randjes, maar een vloeiende lijn voor de vingers.
De kopplaat: tweekleurig contrast
Het accent op de asymmetrische kop wordt nu werkelijkheid. Op het mahoniehout van de kop verlijm ik een tweekleurige kopplaat. Met een strakke combinatie van donker palissander en licht esdoorn krijgt de kop een prachtig grafisch effect. De asymmetrische lijnen maken het helemaal af. Om de trusrod te kunnen gebruiken voor een toekomstige hals-reset maak ik er een klein gaatje in.
De hals vormen: van balk naar profiel
Tot nu toe is de hals nog een vrij lompe, rechthoekige balk mahoniehout. Met raspen, spookschaafjes, schraapstaal en schuurpapier breng ik de hals met de hand in zijn definitieve vorm: een comfortabel D-profiel). Dit is een puur gevoelsmatig proces. Je schaaft een beetje, voelt hoe de hals in de hand ligt, en schaaft weer wat weg. Het warme mahonie laat zich heerlijk bewerken en geeft direct een zachte grip.
Het totaalplaatje
Wanneer de hals volledig gevormd is en de zwarte toets met glimmend parelmoer op z’n plek zit, staat er ineens een volwaardige gitaar. De combinatie van het oranje mahonie, het zwarte ebbenhout en de tweekleurige kopplaat maakt het een chique geheel.
Meubelmakers-detail: Bij een leuning van een stoel of de rand van een tafel werk je vaak met vaste patronen, mallen en freeslijnen. Bij het vormen van een gitaarhals gooi ik de mallen overboord. Het gaat hier niet om ‘haaks’ of ‘volgens tekening’, maar om ergonomie en gevoel. Als meubelmaker ben je gewend dat het oog bepaalt wanneer iets recht is; bij een gitaarhals bepaalt je hand wanneer het af is.
