De start: het temmen van de pallisander.
Het proces begint bij de basis: de zijkanten. Ik heb gekozen voor hoogwaardig pallisander (Indian Rosewood). Dit hout is niet alleen prachtig om te zien, maar biedt ook de diepe, rijke tonen die ik zoek.
Stap 1 is het buigen van het hout. Met behulp van hitte en vocht dwing ik het stugge pallisander in de elegante curves van de klankkast. Beide helften zitten inmiddels perfect op vorm. Het is een traag en tactiel proces, maar dat is precies waar de schoonheid van het ambacht ligt.
De zijpaneeltjes zijn daarvoor recht gezaagd en met een vlakschuurmachine naar 2.1 mm dikte geschuurd. Daarna heb ik op afplaktape die punten in de mal gemarkeerd waar de grootste krommingen komen, en dat overgebracht op het hout.
Het hout is aan de binnenkant natgemaakt en met een heet buigijzer plaatselijk verhit. Daarmee worden lignine en houtcellen cellen zachter en buigzaam en kunnen de vezels uitrekken aan de buitenkant van de bocht en samendrukken aan de binnenkant. Zodra het hout afkoelt en droogt, ‘onthoudt’ het de nieuwe vorm, die nu als een permanent geheugen in de vezels is gegrift.
Nadat de andere zijkant op dezelfde manier op vorm is gebracht, heb ik beide delen goed nat gemaakt en in de MDF mal gespannen. De mal heb ik niet zelf gemaakt, die stond al voor me klaar in de workshop.
Meubelmakers-detail: Als meubelmaker buig je meestal dikke stroken voor een robuuste leuning of stoelpoot. Dat voelt solide en vereffent heel wat krachten. Bij het buigen van een gitaar-zijwand stuit je op een heel ander uiterste: je staat een strook hout van krap twee millimeter dik te vervormen op een 190ºC heet buigijzer. Waar ik bij een meubelstuk gerust een flinke lijmklem of persvorm inzet om het hout op z’n kop te geven, vereist dit flinterdunne hout een gevoel van ‘meebewegen’. Eén seconde te weinig stoom of een tikkeltje te veel drukkracht, en je drukt het hout niet in vorm, maar je kraakt het doormidden. Het is een delicate balans tussen hitte en gevoel die je bij een gemiddelde kastconstructie niet tegenkomt.
